MIEDZIANA GÓRA: tor wyścigów samochodowych OBLĘBORK: Muzeum Henryka Sienkiewicza BOBRZA: mur oporowy huty żelaza z 1828 r. (największej planowanej wówczas w Polsce) SAMSONÓW: ruiny huty żelaza z XIX w. BARTKÓW koło Zagnańska: dąb „Bartek” PSARY: Centrum Łączności Satelitarnej BODZENTYN: ruiny zamku; gotycki kościół z XV w.; zabytkowa zagroda świętokrzyska NOWA SŁUPA: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego; figura „pielgrzyma” ŚWIĘTY KRZYŻ: kościół i klasztor pobenedyktyński; kaplica Oleśnickich; muzeum misyjne ojców oblatów; Muzeum Przyrodniczo-Leśne Świętokrzyskiego Parku Narodowego; gołoborze na Łysej Górze ŚWIĘTA KATARZYNA: kościółek św. Katarzyny; źródło św. Franciszka; Łysica, najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich (612 m n.p.m.) CIEKOTY: miejsce domu rodzinnego Stefana Żeromskiego; przełom rzeki Lubrzanki CHĘCINY: ruiny warowni z XIII w. JASKINIA RAJ: wapienna jaskinia krasowa położona w pobliży Chęcin WĄCHOCK: zespół klasztorny cystersów z XII w.; romański kościół klasztorny pw. Najświętszej Marii Panny i św. Floriana z XIII w.; kaplica św. Rocha z XIX w. JĘDRZEJÓW: najstarszymi budowlami sakralnymi są dwa kościoły: bł. Wincentego Kadłubka i św. Trójcy (historia ich założenia sięga początków XII w.)
Muzyka góralska jako jeden z nurtów muzyki ludowej stanowi nierozerwalny składnik kultury narodowej. W muzyce można znaleśc wiele cech staropolskich, chociaż nie można zapomnieć o składnikach obcych, gdyż Podhale było obszarem gdzie krzyżowały się zarówno wpływy polskie, łemkowskie czyli ruskie, słowackie, czy np. bałkańskie. Człowiek słysząc śpiewy góralskie moze odnieść mylne wrażenie, wręcz uznać je za "fałszywe". Zafałszowana informacja wynika w przypadku muzyki góralskiej z różnic w interwałach (odległości między dźwiękami) i ich wielkości. cdn.
Wyjeżdżając na wczasy, warto pamiętać o niezwykle istotnym elemencie jakim jest ubezpieczenie turystyczne. Jest to szalenie ważne zwłaszcza wtedy gdy wybieramy się w podróż zagraniczną. Niestety większość ludzi nie przywiązuje do tego większej wagi. Czyżby jesteśmy optymistami? W rzeczy samej tak jest, choć chyba nie do końca. Pamiętamy stare powiedzenie że polak mądry po szkodzie... Skoro będąc na wakacjach w ubiegłym roku nic przykrego nam się nie stało, to dlaczego mamy jeszcze ponosić koszty dodatkowe w postaci ubezpieczenia? Otóż bardzo często życie płata nam figle, dlatego nie pozwólmy aby cokolwiek mogło popsuć nasz urlop. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów, tego co może się wydarzyć: - twój bagaż zaginą w którym miałeś swoje rzeczy osobiste. - potrzebujesz pomocy lekarskiej (lub ktoś z Twojej rodziny) - przybywasz do apartamentu, jesteś już na miejscu, a tu okazuje się że biuro nie dotrzymało warunków zawartych w umowie. Czasem zdarzyć się może i tak, że podstawowe ubezpieczenie nam nie wystarczy. Wtedy należy wykupić ubezpieczenie dodatkowe. Dla informacji podamy że nie są to wcale jakieś wielkie pieniądze. Kiedy tak się dzieje? Jeżeli jesteśmy cukrzykami lub alergikami, możemy bardziej potrzebować pomocy medycznej. Osoby które uprawiają sporty ekstremalne, bardziej narażone są na niebezpieczeństwo. Proszę pamiętać że leczenie za granicą, w większości przypadków przekracza możliwości finansowe przeciętnego polskiego turysty. Pamiętajmy również że małe dzieci chorują częściej niż dorośli. Kierujmy się przede wszystkim zdrowym rozsądkiem, bo nie wiadomo czy my lub ktoś z naszej rodziny nie będzie potrzebował pomocy.
Dokąd jechać z małym dzieckiem? Lepiej unikać forsownych imprez objazdowych, a zdecydować się na pobyt w spokojnej miejscowości o łagodnym klimacie. Z bardzo małym dzieckiem najlepiej wybrać się w miejsce znane i sprawdzone. Pamiętajmy również aby niczego nie zapomnieć. A więc co zapakować do walizki? Zapas ubranek i obuwia, apteczkę, przewodnik, przybory higieniczne, pościel, naczynia do jedzenia i picia, przybory do szycia, aparat fotograficzny, telefon komórkowy z ładowarką, dokumenty - przede wszystkim książeczka zdrowia dziecka, nocnik, smycz, zapas pieluch, kawałek grubej folii (do przewijania w polowych warunkach), elektroniczną nianię i nosidełko. Jakie zabawki sprawdzą się podczas wyjazdu? Do zabaw w plenerze: piłka, ringo, skakanka, badminton, maska i płetwy, foremki i łopatki; na deszczowe dni: książki, puzzle, gry planszowe i karty. Jak wybrać termin podróży? W przypadku wyjazdu na południe Europy warto unikać szczególnie upalnych miesięcy letnich, a zdecydować się na podróż późną wiosną, a jeszcze lepiej wczesną jesienią, gdy dni są wciąż upalne, a woda w morzu najcieplejsza. Dodatkową zaletą wyjazdów poza sezonem jest brak tłumów turystów i oczywiście dużo niższa cena. Jak wybrać miejsce pobytu? Najlepsze będą obiekty prowadzone z myślą o rodzinach, gdzie maluchy znajdą mnóstwo atrakcji – brodziki, place i sale zabaw. Większość rodzinnych ośrodków wypoczynkowych ma w ofercie zajęcia rozrywkowe dla dzieci, możliwość wynajęcia łóżeczka oraz opiekunki. Najlepiej zarezerwować sporo czasu na wizytę w biurze podróży i o wszystko dokładnie wypytać. Jeżeli chodzi o wyjazd do krajów tropikalncyh, to najlepiej kilka miesięcy przed wyjazdem skontaktować się z lekarzem – być może konieczne będą dodatkowe szczepienia. Jeśli lekarz rodzinny nie jest w stanie pomóc, można zgłosić się do najbliższego oddziału Sanepidu lub specjalistycznego Krajowego Ośrodka Medycyny Tropikalnej działającego w ramach Akademii Medycznej w Gdyni. Specjalistę należy także odwiedzić po powrocie, ponieważ niektóre choroby długo się rozwijają. bądźmy zatem ostrożni...
Żar (761 m n.p.m.) to szczyt w Beskidzie Andrychowskim (wschodnia część Beskidu Małego), znajdujący się nad Jeziorem Międzybrodzkim. W roku 1935 z inicjatywy Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej powstało na górze Żar lotnisko szybowcowe. Obecnie funkcjonuje szkoła szybowcowa i paralotniarska. Góra jest bardzo chętnie odwiedzana przez miłośników paralotniarstwa. Na szczycie góry znajduje się zbiornik wodny elektrowni szczytowo-pompowej (Elektrownia Porąbka-Żar) w kształcie deltoidu, oddany do użytku w 1979 roku, który całkowicie zmienił jej wygląd. Ma on 650 m długości oraz 250 m szerokości w najszerszym miejscu i mieści 2 310 000 m³ wody, której maksymalna głębokość wynosi 28 m. Zbiornik jest uszczelniony kilkoma warstwami asfaltu, przełożonymi żelbetem. Obwałowania mają ponad 30 m wysokości. U podnóża Góry Żar znajduje się Park Linowy Trollandia – różnego rodzaju kładki, mostki, tyrolki zawieszone na wysokości od kilku do kilkunastu metrów. Do dyspozycji gości są cztery trasy linowe: trasa dla dzieci od 4 roku życia, trasa niska, wysoka oraz zjazdowa[1]. W 2004 roku uruchomiona została kolej linowo-terenowa z Międzybrodzia Żywieckiego.
W środowisku pseudonaukowców góra Żar słynie także ze zjawiska paranormalnego – na pewnym odcinku drogi prowadzącej w stronę góry, według opisów zamieszczonych w czasopismach poświęconym zjawiskom paranormalnym, siła grawitacji wydaje się oddziaływać w przeciwnym kierunku (przedmioty, w tym samochody, "toczą się pod górę"). W rzeczywistości jest to złudzenie optyczne. Zjawisko to nie jest niczym szczególnym, zostało tylko nagłośnione. Nieprawidłowe rozpoznawanie poziomu przez człowieka w terenie górzystym jest zjawiskiem dość częstym.
Dunajec, rzeka w województwie nowosądeckim i tarnowskim, prawy dopływ Wisły. Powstała z połączenia Białego i Czarnego Dunajca w okolicy Nowego Targu, na terenie Kotliny Orawsko-Nowotarskiej. Płynie przez Pieniny, Beskid Sądecki, Kotlinę Sądecką, Pogórze Rożnowskie i Nizinę Nadwiślańską. Przepływając przez Pieniny w okolicach Sromowców i Szczawnicy, w obrębie Pienińskiego Parku Narodowego, tworzy bardzo malowniczą, wąską dolinę o stromych, w większości zalesionych zboczach. Krościenko nad Dunajcem. Czy sama nazwa nie brzmi już bajkowo? Małe miasteczko, którego powstanie datuje się na XII w., leży przy starym szlaku handlowym. Od lat przyciąga turstów w piękne góry, jakimi niewątpliwie są Pieniny ze swymi Trzema Koronami. Trzy Korony to najwyższy masyw górski w Pieninach, posiada pięć wierzchołków, z których najwyższe to: Okrąglica (982 m n.p.m.), Płaska Skała (950 m) i Pańska Skała (920 m). Zbudowany jest z odpornych wapieni rogowcowych.Stoki porośnięte są lasem i pocięte głębokimi dolinami potoków np. Wąwóz Sobczański. Płynąc po Dunajcu tratwą zobaczymy Trzy korony, najpopularniejszy punkt widokowy w Pieninach wraz z Sokolicą, która tworzy ponad trzystametrową pionową ścianę skalną. Dojście szlakami turystycznymi z Czorsztyna, Sromowiec, Krościenka. Idąc pieszo z Sokolicy można dotrzeć do ruin zamku pienińskiego owianego legendami o św. Kindze, która w 1287r. schroniła się tu przed Tatarami. Uciekając, rzucała za siebie różne przedmioty: wstążka zamieniła się w Dunajec, grzebień w wysokie skały, a szczotka w drzewa porastające nagie szczyty. W obronie zamku pomogli jej sami aniołowie.
Wybierając się w góry warto zainteresować się góralską kulturą. Nie jest to oczywiście wymóg, ale dzięki tej wiedzy możemy pełniej przeżyć urlop, na przykład świętując "po góralsku". O ile w polskich miastach Boże Ciało obchodzone jest przez procesję po ulicach parafii, oraz zatrzymywaniu się przy czterech ołtarzach i czytaniu fragmentów czterech Ewangelii, o tyle góralskie obchody zostają nieco poszerzone. Procesja przechodzi najczęściej przez łąki i pola, a uczestniczący w niej ubrani są w ludowe stroje; przy zatrzymaniu się przy ołtarzu zrywana jest gałązka rosnącej nieopodal zielonej brzózki (lub innego drzewa, ważna jest symbolika gałązki która ma m.in. chronić przed nieszczęściem). Góralski stół wigilijny również różni się od mieszczańskiego. Zamiast barszczu podaje się tzw. zupę korpielową, czyli z brukwi. Jada się również przekładaniec (placki przekładane masą z kaszy mannej i powideł śliwkowych), oraz żur z kiszonych rydzów(!). Pod stołem leży siekiera, na której gazda trzyma nogi by były one silne jak żelazo. Znajduje się tam także łańcuch, na którym wszyscy uczestnicy wieczerzy trzymają nogi, co symbolizować ma ich jedność i równość. Niegdyś symbolika łańcucha oznaczała nierozerwalność więzi rodzinnych; obecnie, gdy turyści przyjeżdżają na Boże Narodzenie w góry i pomieszkują u gazdy, i oni stają się rodziną, stąd ta zmiana. Oczywiście, zamieszkać można w hotelu czy ośrodku turystycznym; na dworcach PKS i PKP spotkać można osoby które pytają nas czy mamy pokój i oferują zakwaterowanie, najczęsciej właśnie w specjalnie do tego celu przeznaczonych obiektach turystycznych. Jednak mieszkając w takim miejscu tracimy szanse na obcowanie z góralami. Szukając zakwaterowania warto dowiedzieć się czy przypadkiem jakaś góralska rodzina nie wynajmuje pokoju. Górale to bardzo gościnni ludzie; jeśli trafimy na gospodarstwo z prawdziwego zdarzenia może uda nam się skosztować prawdziwego koziego mleka, lub pojeździć na koniu. Przepyszny jest także sernik na swojskim twarogu... Może warto więc pomyśleć i najbliższe święta spędzić właśnie w górach?
Karkonoski Park Narodowy znajduje się na terenie województwa dolnośląskiego w południowo-zachodniej części kraju przy granicy państwowej z Republiką Czeską. Park utworzony został w roku 1959 na obszarze 5510 ha. Obecna powierzchnia parku wynosi 5575 ha. Największą część parku zajmują lasy - 3828 ha. 1718 ha powierzchni parku objęto ochroną ścisłą. Od 1992 roku Karkonoski Park Narodowy jest częścią Bilateralnego Rezerwatu Biosfery Karkonosze/Krkonose o powierzchni ponad 60 tys. ha. Celem Rezerwatu Biosfery jest ochrona ekosystemów naturalnych, półnaturalnych, a także różnorodności biologicznej i prowadzenie badań naukowych.
Karkonosze są najwyższą grupą górską Sudetów. Czarny Grzbiet, Kowarski Grzbiet i Lasocki Grzbiet Karkonoszy zbudowane są ze skał metamorficznych. Podłoże Kotliny Jeleniogórskiej i północnej części Karkonoszy zbudowane są ze skał granitowych. Karkonosze stanowią zwartą bryłę o na ogół wyrównanej powierzchni, ponad którą wystają wzniesienia o wysokości względnej do 100 m (np. Wielki Szyszak - 1509 m n.p.m.). Jedynie Śnieżka (1602 m n.p.m.) wyróżnia się wysokością i kopiastym kształtem. Cechą charakterystyczną Karkonoszy jest obecność skałek granitowych np. Słonecznik, Końskie Łby, Pielgrzymy. Z monotonią łagodnych na ogół stoków karkonoskich wyraźnie kontrastują nisze kotłów polodowcowych i towarzyszące im wały moren oraz jeziora.Najmłodszym elementem krajobrazu, ukształtowanym po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia przed około 10 tys. lat, są torfowiska występujące na wierzchowinach Karkonoszy i na ich zboczach.
Podział polskich Karpat jest oparty na budowie geologicznej. Wyróżnia się tu starsze Karpaty Wewnętrzne, w skład których wchodzą Tatry, Podhale i Pieniny oraz młodsze Karpaty Zewnętrzne, czyli Beskidy, Bieszczady i Pogórze Karpackie. Geneza Karpat związana jest z ostatnimi ruchami górotwórczymi - orogenezą alpejską. Partie tych gór zbudowane są głownie ze skał osadowych. Skały tworzą kilka różniących się między sobą serii, które pod wpływem nacisku sił górotwórczych wytworzyły płaszczowiny (fałdy). Siły te były skierowane na północ.
Karpaty Wewnętrzne
Tatry. Leżą na pograniczu Polski i Słowacji. Jest to najwyższy łańcuch górski Karpat. Najwyższym szczytem jest Gerlach (2655 m n.p.m.) w Słowacji, a w Polsce- Rysy (2499 m n.p.m.) . Granitowy masyw tatrzański powstał w karbonie. Budowa gór oraz działalność lodowców sprawiły, że rzeźba Tatr jest silnie urozmaicona. Występuje tutaj krajobraz alpejski, szczególnie w Tatrach Wysokich. Rzeźba Tatr Zachodnich jest bardziej łagodna, gdyż tworzą ją wapienie, piaskowce i łupki krystaliczne. Północną część Tatr budują przeważnie wapienie i dolomity, gdzie rozwinęły się zjawiska krasowe. Postały tutaj liczne doliny, jaskinie i wywierzyska. Klimat Tatr cechuje się wyraźną piętrowością i jest najsurowszy w Polsce. Średnie roczne temperatury wahają się od -8 w styczniu do 9 stopni Celsjusza w lipcu. Wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. zwiększa się suma rocznych opadów, które wynoszą tutaj od 1300 do 1700 mm. Charakterystycznymi zjawiskami są "morza mgieł" oraz silne wiatry halne. Zmieniające się wraz z wysokością warunki klimatyczne sprawiły, że rozwinęła się tu piętrowość roślinna. Najniższe piętro tworzy regiel dolny (do 1200-1250 m) reprezentowany przez lasy jodłowo-bukowe z domieszką innych drzew liściastych. Dziś na ich miejscu występują często pola uprawne. Regiel górny (1500 m) składa się z drzewostanu świerkowego. W piętrze alpejskim rośnie kosodrzewina (1800 m) . Wyżej rozpościerają się hale porośnięte trawami (2300 m) a nad nimi nagie turnie z nielicznymi mchami i porostami (od 2300 m). Polskie Tatry leżą w dorzeczu Dunajca. Dopływy tej rzeki płynące w górach są krótkie i tworzą liczne wodospady. · Podhale. To wydłużone w kierunku równoleżnikowym obniżenie terenu zwane Podhalem. Wysokości bezwzględne tej krainy wynoszą 600-900 m n.p.m. Zimy są tutaj mroźne i z częstymi zamgleniami, lata natomiast- stosunkowo ciepłe i suche. Temperatury: w styczniu -6, zaś w lipcu 16 stopni Celsjusza. Podhale odwadnia Dunajec i jego dopływy. Część wód odprowadza Orawa. Pieniny. Jest to niewielkie, ale malownicze pasmo górskie zbudowane z wapieni, przecięte przełomową doliną Dunajca, o ścianach skalnych dochodzących do 300 m wysokości.
Wyjazd rowerem w góry może okazać się fantastyczną przygodą. Wszystko zależy generalnie od naszych możliwości fizycznych. Jeśli przynajmniej kilka razy w tygodniu pokonujemy trasy w granicach od 50-100 km, to możemy podjąć się takiego wyzwania. Oczywiście w dużej mierze wszystko, bądz prawie wszystko zależy od pogody. Trzeba dobrze zaplanować każdy szczegół, przede wszystkim jeżeli wybieramy się w trasę minimum 300 km. Najlepiej jest najpierw spojrzeć i przestudiować mapę, oraz ocenić co się nam bardziej opłaci; czy będziemy jechać głównymi drogami, czy może może bocznymi, lekko nadrabiając długość trasy. Warto oczywiście pamiętać że wybierając drogi główne, jesteśmy bardziej narażeni na niebezpieczeństwo ze względu na wzmożony ruch. Decyzja należy od nas samych. Kolejnym, bardzo ważnym elementem naszej przygody jest założenie minimalnej dziennej ilości przejechanych kilometrów. Najlepiej trasę rozłożyć sobie na równe odcinki. Czyli jeśli chcemy pokonać trasę trzystu kilometrów w trzy dni, dziennie musimy przejechać sto kilometrów. Proszę wierzyć że taka taka droga to duże wyzwanie, nawet dla przeciętnego zjadacza chleba. Na drodze musimy być przygotowani na kilka podstawowych rzeczy. Pierwszą z nich jest złapanie gumy, dlatego warto więc zaopatrzyć się w łatki i klej, który w razie W pozwoli nam dalej kontynuować naszą przygodę. Drugim bardzo ważnym elementem jest zadbanie o nasz nocleg. Warto znaleźć miejsce na spiwór, bowiem nie każdy gospodarz pozwoli nam się przespać w jego stodole. Kolejną i chyba najważniejszą sprawą naszego wypadu w góry jest portfel, a dokładniej mówiąc jego zawartość. CDN
Malownicze legendarne polskie złote miasto leżące nad rzeką Kaczawą. Lezy na pograniczu dwóch typów krajobrazu. Jeden, odznaczajacy sie wyraznie monotonia falistej równiny, wiaze sie z Wysoczyzna Chojnowska wchodzaca w sklad Niziny Slaskiej. Drugi - pełen malowniczych zakątków pagórkowaty teren Pogórza Kaczawskiego, bedacy pólnocna rubieza Sudetów Zachodnich. Zlotoryja ma duze walory wypoczynkowo-turystyczne. Polskie Bractwo Kopaczy Złota, każdego roku w ostatni tydzień maja nawiązuje do tradycji dawnych górników ze Złotoryi, które corocznie organizuje w mieście Międzynarodowe Mistrzostwa Polski w Płukaniu Złota. Rozwój wydobycia złota, ściśle związanego z rozkwitem miasta, datuje się na lata ok. 1180 - 1240. Uzyskiwano wtedy od 24 do 48 kg żółtego kruszcu rocznie. Tereny ówczesnego górnictwa złota objęły Złotoryję oraz okolice. Złotoryja wraz z najbliższymi okolicami, poza urozmaiconą rzeźbą obszaru, dysponuje wieloma pomnikami przyrody. Zalicza się do nich piaskowce Krucze Skały w Jerzmanicach, pieczary w Dolinie Drążnicy, utworzony w południowo-zachodniej cześci Wilczej Góry rezerwat geologiczny itd. Obiekty turystyczne które warto zobaczyć: Baszta Kowalska czternastowieczne mury obronne Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny Kościół św. Jadwigi Kościół św. Krzyża (dawniej i potocznie: św. Mikołaja) Fontanna Delfina Fontanna Górników Kopalnia Złota "Aurelia" Muzeum Złota Rezerwat przyrody Wilcza Góra Miasto jest otwarte dla wszystkich ze względu na swoje walory historyczne, turystyczne i gospodarcze. Można tu znaleźć nie tylko miejsce do wypoczynku i rekreacji, ale szczere złoto w sercu każdego mieszkańca.
