KARPATY

Podział polskich Karpat jest oparty na budowie geologicznej. Wyróżnia się tu starsze Karpaty Wewnętrzne, w skład których wchodzą Tatry, Podhale i Pieniny oraz młodsze Karpaty Zewnętrzne, czyli Beskidy, Bieszczady i Pogórze Karpackie. Geneza Karpat związana jest z ostatnimi ruchami górotwórczymi - orogenezą alpejską. Partie tych gór zbudowane są głownie ze skał osadowych. Skały tworzą kilka różniących się między sobą serii, które pod wpływem nacisku sił górotwórczych wytworzyły płaszczowiny (fałdy). Siły te były skierowane na północ.

Karpaty Wewnętrzne

Tatry. Leżą na pograniczu Polski i Słowacji. Jest to najwyższy łańcuch górski Karpat. Najwyższym szczytem jest Gerlach (2655 m n.p.m.) w Słowacji, a w Polsce- Rysy (2499 m n.p.m.) . Granitowy masyw tatrzański powstał w karbonie. Budowa gór oraz działalność lodowców sprawiły, że rzeźba Tatr jest silnie urozmaicona. Występuje tutaj krajobraz alpejski, szczególnie w Tatrach Wysokich. Rzeźba Tatr Zachodnich jest bardziej łagodna, gdyż tworzą ją wapienie, piaskowce i łupki krystaliczne. Północną część Tatr budują przeważnie wapienie i dolomity, gdzie rozwinęły się zjawiska krasowe. Postały tutaj liczne doliny, jaskinie i wywierzyska. Klimat Tatr cechuje się wyraźną piętrowością i jest najsurowszy w Polsce. Średnie roczne temperatury wahają się od -8 w styczniu do 9 stopni Celsjusza w lipcu. Wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. zwiększa się suma rocznych opadów, które wynoszą tutaj od 1300 do 1700 mm. Charakterystycznymi zjawiskami są "morza mgieł" oraz silne wiatry halne. Zmieniające się wraz z wysokością warunki klimatyczne sprawiły, że rozwinęła się tu piętrowość roślinna. Najniższe piętro tworzy regiel dolny (do 1200-1250 m) reprezentowany przez lasy jodłowo-bukowe z domieszką innych drzew liściastych. Dziś na ich miejscu występują często pola uprawne. Regiel górny (1500 m) składa się z drzewostanu świerkowego. W piętrze alpejskim rośnie kosodrzewina (1800 m) . Wyżej rozpościerają się hale porośnięte trawami (2300 m) a nad nimi nagie turnie z nielicznymi mchami i porostami (od 2300 m). Polskie Tatry leżą w dorzeczu Dunajca. Dopływy tej rzeki płynące w górach są krótkie i tworzą liczne wodospady.
· Podhale. To wydłużone w kierunku równoleżnikowym obniżenie terenu zwane Podhalem. Wysokości bezwzględne tej krainy wynoszą 600-900 m n.p.m. Zimy są tutaj mroźne i z częstymi zamgleniami, lata natomiast- stosunkowo ciepłe i suche. Temperatury: w styczniu -6, zaś w lipcu 16 stopni Celsjusza. Podhale odwadnia Dunajec i jego dopływy. Część wód odprowadza Orawa.
Pieniny. Jest to niewielkie, ale malownicze pasmo górskie zbudowane z wapieni, przecięte przełomową doliną Dunajca, o ścianach skalnych dochodzących do 300 m wysokości.